Yazıcıdan Çıkarılan Pay Senedi (Hisse Senedi) Geçerli midir?

Sağladığı vergi avantajları nedeniyle, anonim şirkette pay senedi (eski yasadaki tabiriyle hisse senedi) çıkarılması ayrı bir öneme sahiptir. İlgili vergi kanunları ile getirilen istisnalardan faydalanmak için, pay senedinin yasal koşullara uygun bir şekilde çıkarılması gerekir. Bu hususta dikkate alınacak yasa ise Türk Ticaret Kanunu’dur. Mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda hisse senedi çıkarmak isteyen şirketler için, hisse senedinin bastırılmasına ilişkin herhangi bir yöntem yahut bir güvenlik önlemi öngörülmediğinden, hisse senetlerinin, herhangi bir matbaada bastırılması yahut bilgisayar çıktısı olarak alınması mümkün görülmekteydi. Bu nedenle, yazıcıdan çıktısı alınan hisse senedi ile anılan vergi istisnalarından faydalanmak mümkündü. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) ise pay senedinin çıkarılması noktasında eski Ticaret Kanunu’ndan ayrılmış olduğundan, yazıcıdan çıktı olarak alınan pay senedinin geçerliliği de eski düzenlemeden ayrılmaktadır.

TTK’da Güvenlik Gerekliliği

TTK’nın “pay senetlerinin şekli” kenar başlıklı 487’nci maddesinin ilk fıkrasında pay senetlerinde bulunması gereken bilgiler sayıldıktan hemen sonra “Kapalı şirketlerde baskı şeklinde imzanın delikli olması veya sahtekârlığı engelleyici diğer güvenlik önlemlerinin uygulanması gerekir.” hükmüne yer verilmiştir. Bahsi geçen hüküm, emredicidir. Bu nedenle, anonim şirket tarafından çıkarılacak pay senetlerinde, sadece şekli unsurların (zorunlu asgarî içerik ve çift imza) bulunması yeterli görülmemiş, anonim şirket tarafından bastırılacak pay senetlerine bazı güvenlik önlemlerinin uygulanması zorunlu hale getirilmiştir.

Anılan hükümden anonim şirket pay senedi bastırırken, kolayca taklit edilmesini engelleyici ve sahtekarlığı önleyici birtakım güvenlik önlemlerin alınmasının (teknolojik hologram, gizli yazı, filigran ve benzeri uygulamaların tatbik edilmesi) şart koşulduğu açıktır. Sahtekarlığı önleyici bu güvenlik önlemlerini ise şirket yazıcısından alınan basit bir A4 kağıdına yazdırılmış pay senedinin sağlayamayacağı açıktır.

Sahtekârlığın Önüne Geçilmesi

TTK’nın pay senetlerinin şekline ilişkin emredici hükmünün düzenlendiği 487’nci maddeyi bir bütün olarak ele aldığımızda, baskı şeklinde imzanın delikli olması veya sahtekârlığı engelleyici diğer güvenlik önlemlerinin uygulanması koşulunu, “pay senetlerinin;, şirketin unvanını, sermaye tutarını, kuruluş tarihini, bu tarihteki sermaye tutarını, çıkarılan pay senedinin tertibini, bunun tescili tarihini, senedin türünü ve itibarî değerini, kaç payı içerdiğini belirtmesi ve şirket adına imza etmeye yetkili olanlardan en az ikisi tarafından imza edilmiş olması” şartından ayrı tutmamız mümkün değildir. Bu yönüyle, şirket yazıcısından çıktısı alınıp imzalanan pay senetlerinin 487’nci madde hükmünü tam olarak karşıladığını ileri sürmek de olası görülmemektedir. Bizim bu konudaki görüşümüz, şirket yazıcısından çıktısı alınıp imzalanan pay senetlerinin 487’nci madde hükmünü tam olarak karşılamadığı yönündedir.

Bu itibarla, TTK’nın yürürlüğe girdiği 1 Temmuz 2012 tarihinden sonra, yazıcıdan çıkarılıp imzalanan pay senetlerinin devirlerinin vergi istisnalarından faydalanmasının da şüpheli bir hal aldığını düşünmekteyiz. Zira, anılan vergi istisnalarından faydalanabilmek için, devrin pay senedi ile yapılması gerekir. Devre konu olabilmesi için de ortada yasaya ve usulüne uygun bir şekilde çıkarılmış pay senedinin bulunması şarttır. Yazıcıdan alınan pay senedinde delikli imza ve sahtekarlığı önleyici güvenlik önlemleri bulunmayacağından, yasaya uygun bir pay senedinden de bahsetmek mümkün olmayacaktır. Bu nedenle, yazıcıdan çıktı olarak alınan pay senetlerini devredecek anonim şirket ortaklarının, sonradan bir olumsuzluk yaşamamaları bakımından, Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan özelge talep etmelerinin yararlarına olacağı kanısındayız.

Bunun yanında, pay senedi çıkarmak isteyen anonim şirketlerin, artık bu alanda ülkemizde gerekli güvenlik önlemlerini sağlayarak pay senedi basım hizmeti veren profesyonel kuruluşların da olduğunu dikkate alarak, pay senedi basımını bu kuruluşlara yaptırmalarının hem yasal şartlara uygun pay senedi çıkarılması hem de payın çıkarıldığı tarihin belirlenmesi bakımından faydalarına olacağını düşünmekteyiz.

Kaynak: Altaş, Soner, Yazıcıdan Çıkarılan Pay (Hisse) Senedi Geçerli midir?, Yaklaşım Dergisi, Haziran 2018, Sayı:306, s.240-245

Yazıcıdan Çıkarılan Pay (Hisse) Senedi Geçerli midir?