Hamiline Yazılı Pay Senedi Basımında Güvenlik Önlemleri

 

Hamiline yazılı pay senedinin basımı hangi mevzuata tabidir?

Hamiline yazılı pay senedi, sahibine, hem şirket ortağı olduğunun ispatında hem de paylarını devretmesinde önemli kolaylıklar sağlar. Bu yararlarının yanı sıra, hamiline yazılı hisse senedi, özellikle devir yönünden, sahibine önemli vergi avantajları sağlar. Bu avantaj, gerçek kişi ortaklarda değer artış kazançlarına getirilen istisnalar sebebiyle gelir vergisi yönünden, tüzel kişi ortaklarda ise özellikle damga vergisi yönünden ortaya çıkar. Böylece, ihtiyaca uygun koşullarda bastırabileceğiniz hamiline yazılı hisse senedi ile yüksek vergiler ödemekten müstesna olursunuz.

Sağlanan bu vergi avantajlarından yasaya uygun bir şekilde faydalanabilmek için, ortada yine mevzuata uygun şekilde bastırılmış bir hamiline yazılı hisse senedinin varlığı gerekir. Hamiline yazılı hisse senedi, Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlendiğinden dolayı, bastırılacak hamiline yazılı hisse senedinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na uygun olarak hazırlanmış ve bastırılmış olması gerekir. Yoksa, geçerli bir hamiline yazılı hisse senedinden bahsetmek mümkün olmaz.

Türk Ticaret Kanunu’nun 486. maddesinin 2.fıkrasında, “Hamiline yazılı pay sahipleri ile sahip oldukları paya ilişkin bilgiler, senetler pay sahiplerine dağıtılmadan önce Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirilir.” ifadesi yer almaktadır. Bu madde ile birlikte hamiline yazılı pay senetlerinin, pay sahiplerine dağıtılmadan önce MKK’ya bildirilmesi gerekmektedir. 1 Nisan 2021 tarihinden itibaren yürürlüğe giren bu kanun ile beraber, MKK bildirimi yapılırken, şirketin hem basılan paylarının, hem de bu payların sahiplerinin MKK’ya bildirilme zorunluluğu getirilmiştir.

Hamiline yazılı hisse senedi basımında uygulanacak güvenlik önlemleri

Hamiline yazılı hisse senetlerine bazı güvenlik önlemlerinin uygulanması, bu senetlerin olmazsa olmaz geçerlilik koşullarından birisidir. Hisse senedine uygulanacak güvenlik önlemleri ile kastedilen, bu senetlerin kolayca taklit edilmesini engelleyici bazı özelliklere sahip olmasının sağlanmasıdır.

Hamiline yazılı pay senedi, kıymetli evraktır. Kıymetli evrak olan ve sahibi bulunan kişinin şirket ortağı olduğunu gösteren hamiline yazılı hisse senedinin alelade bir belge olmadığı açıktır. Bu yönüyle, hamiline yazılı hisse senedini, yazıcıdan çıktı alınmış gibi basmamak gerekir.

Hamiline yazılı hisse senetlerine güvenlik önlemleri uygulanması ne zaman zorunlu olmuştur?

Hamiline yazılı hisse senedinin basımı 6102 sayılı Kanun öncesinde farklı bir düzenlemeye tabi idi. Bu düzenleme de 1956 yılında kabul edilmişti ve günün gereklerini taşımıyordu. Şöyle ki eski Ticaret Kanunu (mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu) hisse senedi çıkarmayı zorunlu tutmuyor, hisse senedi çıkarmak isteyen şirketlere de senetlere herhangi bir güvenlik önlemi uygulanmasını emretmiyordu. Böyle olunca, hamiline yazılı hisse senetlerinin, düğün davetiyesi veya anlaşmalı matbaa gibi fatura, irsaliye basan herhangi bir matbaada bastırılması mümkündü. Hatta, bazı şirketler ve onların mali müşavirleri direkt bilgisayardan A4 kağıda hamiline yazılı hisse senedi basıyordu.

Günümüzde bile bazı şirketlerin ve meslek mensuplarının yazıcıdan hisse senedi bastırdıklarını öğreniyoruz. Oysa, TTK 487. Maddesine göre yazıcıdan bastırılan hamiline yazılı hisse senetleri geçersizdir. Sebebini kısaca açıklayalım.

Eski Ticaret Kanunu, yukarıda da değindiğimiz üzere, hisse senetlerinin güvenliği konusunda herhangi bir hüküm getirmemiştir. Oysa, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda anonim şirket tarafından bastırılacak hisse senetlerine bazı güvenlik önlemlerinin uygulanması zorunlu kılınmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe girdiğinden, hisse senetlerine güvenlik önlemleri uygulanması da 1 Temmuz 2012 tarihinden itibaren zorunlu hale gelmiştir.

Yazıcıdan hamiline yazılı hisse senetleri bastırmıştım. Bu senetler geçerli midir? Değilse ne yapmalıyım?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun emredici hükümleri karşısında, kıymetli evrak olan hamiline yazılı hisse senedinin, kolayca taklit edilmesini engelleyici ve sahtekarlığı önleyici birtakım güvenlik önlemleri uygulanarak basılması gerekir. Bu güvenlik önlemleri teknolojik hologram, gizli yazı, şirket adına özel filigran ve kıymetli kağıt gibi uygulamalar olabilir.

Şirket yazıcısından çıktısı alınan basit bir A4 kağıdına yazdırılmış hamiline yazılı hisse senedinin bu güvenlik önlemlerini taşıması mümkün değildir. Yazıcıdan bastırılan hisse senedinin taklit edilmesi oldukça kolaydır.

Bu nedenle, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 1 Temmuz 2012 tarihinden sonra ‘Pay Senetlerinin Şekli’ maddesine göre yazıcıdan çıkarılan hamiline yazılı hisse senetlerini geçerli saymak mümkün değildir.

Eğer elinizde yazıcıdan çıkarılmış hisse senedi var ise, izlenecek yollar ve uygulanacak işlemler konusunda bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Hamiline yazılı hisse senedi güvenlik önlemleri hizmetlerimiz

AEK Pay Senedi Danışmanlık ve Basım Merkezi olarak hamiline yazılı hisse senedi basımı konusunda uyguladığımız yüksek güvenlik önlemleri hakkında ayrıntılı bilgi almak için bizimle irtibata geçebilirsiniz.

Güncellenme : 11.06.2021

Yararlı Yazılar

Yazıcıdan Çıkarılan Hisse Senedi Geçerli midir?
Yazıcıdan Çıkarılan Hisse Senedi Geçerli midir?

Hamiline Yazılı Pay Senedinin Basımı ve Devrinde Yeni Yükümlülükler Getiriliyor
Hamiline Yazılı Pay Senedinin Basımı ve Devrinde Yeni Yükümlülükler Getiriliyor