Geçici İlmühaber Süresi Ne Kadar? Pay Senedi Ne Zaman Bastırılmalı?

Geçici ilmühaber anonim şirkette pay senedi henüz bastırılamamışsa pay sahipliğinin ispatı için kullanılan belgedir. Peki ilmühaber hangi paylar için, hangi şartlarda düzenlenebilir ve ne kadar süreyle kullanılabilir? Pay senedi hangi aşamada bastırılmalıdır? Bültenimizde Türk Ticaret Kanunu’nun 486. maddesi kapsamında geçici ilmühaber uygulamasına ilişkin temel kuralları ele alacağız.

Geçici İlmühaber Nedir?

İlmühaber, anonim şirket tarafından hisse senedi bastırılıncaya kadar çıkarılan ve hisse senedinin yerini tutan geçici menkul kıymettir.

Türk Ticaret Kanunu’nun 486. maddesinde;

“Pay senedi bastırılıncaya kadar ilmühaber çıkarılabilir. İlmühaberlere kıyas yoluyla nama yazılı pay senetlerine ilişkin hükümler uygulanır.”

hükmüne yer verilmiştir.

Bu düzenleme, ilmühaberin geçici nitelikte olduğunu ve yalnızca pay senetleri basılıncaya kadar kullanılabileceğini net bir şekilde açıklamaktadır.

TTK 486’ya Göre İlmühaber Ne Amaçla Çıkarılır?

Anonim şirketlerde ilmühaber, pay senedi bastırılıncaya kadar geçici bir çözüm olarak kullanılmaktadır. Yasa koyucu, özellikle pay senedi basımının belirli şartlara bağlı olduğu durumlarda pay sahiplerinin haklarının korunabilmesi amacıyla ilmühaber çıkarılmasına olanak tanımıştır.

İlmühaber Ne Kadar Süreyle Geçerlidir?

İlmühaber, hamiline yazılı pay senedi çıkarılıncaya kadar, yani en fazla 27 ay süreyle kullanılabilmektedir.

Türk Ticaret Kanunu’nda hamiline yazılı pay senetlerinin çıkarılması için pay bedellerinin tamamının ödenmesi şartı bulunmaktadır. Şirket kuruluşu ya da sermaye artırımından sonraysa pay bedelleri en fazla 24 ay içerisinde ödenmelidir. Hamiline yazılı pay senetleriyse pay bedellerinin tamamının ödenmesinden itibaren 3 ay içinde bastırılmak zorundadır. Dolayısıyla ilmühaberin geçerlilik süresi en fazla 27 (24+3) aydır. İlmühaber, hamiline yazılı pay senedi çıkarılıncaya kadar geçici bir belge olarak kullanılabilmektedir.

Hamiline Yazılı Paylar İçin İlmühaber Düzenlenebilir mi?

Evet.

Hamiline yazılı pay senetlerinin çıkarılabilmesi için pay bedellerinin tamamen ödenmesi gerekir. Yasa koyucu, pay sahiplerinin haklarının korunabilmesi amacıyla hamiline yazılı pay senedi çıkarılıncaya kadar ilmühaber çıkarılmasına izin vermiştir.

Nama Yazılı Paylar İçin İlmühaber Çıkarılabilir mi?

Hayır.

1 Temmuz 2012’de yayımlanan 6102 sayılı Yeni Türk Ticaret Kanunu’na göre nama yazılı paylar için ilmühaber çıkarılması mümkün değildir.

Nama yazılı paylarda pay bedellerinin tamamının ödenmesi beklenmeden pay senedi çıkarılabilmektedir. Dolayısıyla nama yazılı paylar için ilmühaber çıkarılmasına ihtiyaç yoktur.

Nama yazılı pay senedi basımı hakkında ayrıntılı bilgi alabilirsiniz:

1 Temmuz 2012 Sonrasında Düzenlenen Nama Yazılı İlmühaberler Geçerli midir?

1 Temmuz 2012 tarihinden sonra nama yazılı paylar için çıkarılan ilmühaberler geçersizdir.

Buna karşılık, mülga 6762 sayılı Kanun döneminde çıkarılmış bulunan nama yazılı ilmühaberler geçerliliklerini korumaktadır.

İlmühaberin Geçerlilik Şartları Nelerdir?

Bir ilmühaberin geçerli kabul edilebilmesi için aşağıdaki şartları taşıması gerekir:

• Sadece hamiline yazılı paylar için düzenlenmelidir.
• En fazla 27 ay süreyle kullanılmalıdır.
• Sahtekarlığı önleyici güvenlik tedbirleri içermelidir.

Pay Senedi Ne Zaman Bastırılmalıdır?

Türk Ticaret Kanunu’nun 486. maddesi uyarınca ilmühaber, pay senedi bastırılıncaya kadar kullanılabilen geçici bir menkul kıymettir.

Bu nedenle ilmühaber uygulaması geçici bir çözüm olarak değerlendirilmekte olup, şirketlerin pay senedi basım sürecini tamamlamaları önem taşımaktadır.

Hamiline yazılı paylar için pay bedellerinin ödenmesinden sonra 3 ay içerisinde hamiline yazılı pay senetlerinin bastırılması zorunludur.

Pay senedi bastırmak için yapılması gerekenler hakkında ayrıntılı bilgi alabilirsiniz.

İlmühaber Yerine Doğrudan Pay Senedi Bastırılabilir mi?

Nama yazılı paylarda, pay bedelinin tamamının ödenmesi beklenmeden pay senedi çıkarılabilmektedir.

Dolayısıyla nama yazılı paylar için ilmühaber düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.

Şirketler İçin En Güvenli Yol Nedir?

Şirket ortakları ve yöneticileri için en güvenli yol, Türk Ticaret Kanunu’na uygun olarak nama yazılı paylar için doğrudan pay senedi çıkarmaktır.

Hamiline yazılı paylardaysa cezaya düşmemek için pay bedellerinin tamamının ödenmesinden sonraki 3 ay içerisinde hamiline yazılı pay senetlerini bastırmaları önem taşımaktadır.

Sonuç

Türk Ticaret Kanunu’nun 486. maddesine göre ilmühaber, anonim ortaklıklarda yalnızca hamiline yazılı paylar için ve pay senedi bastırılıncaya kadar kullanılabilen geçici bir menkul kıymettir.

Nama yazılı paylar içinse ilmühaber çıkarılması mümkün değildir.

Sık Sorulan Sorular

İlmühaber nedir?

İlmühaber, anonim ortaklık tarafından pay senedi bastırılıncaya kadar çıkarılan ve pay senedinin yerini tutan geçici menkul kıymettir.

İlmühaber kaç ay geçerlidir?

İlmühaberler en fazla 27 ay süreyle kullanılabilir.

Hamiline yazılı paylar için ilmühaber çıkarılabilir mi?

Evet. Türk Ticaret Kanunu kapsamında hamiline yazılı paylar için, pay senedi bastırılıncaya kadar ilmühaber çıkarılabilir. Pay bedellerinin tamamının ödenmesinden sonraysa hamiline yazılı pay senedi bastırılmak zorundadır.

Nama yazılı paylar için ilmühaber düzenlenebilir mi?

Hayır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na göre nama yazılı paylar için ilmühaber çıkarılamaz.

Nama yazılı ilmühaberler geçerli midir?

1 Temmuz 2012 tarihinden sonra çıkarılan nama yazılı ilmühaberler geçersizdir. Mülga 6762 sayılı Kanun döneminde çıkarılanlarsa geçerliliklerini korumaktadır.

1 Temmuz 2012 sonrasında çıkarılan nama yazılı ilmühaberlerin hukuki durumu nedir?

Bu tarihten sonra nama yazılı paylar için çıkarılan ilmühaberler geçersizdir.

İlmühaber pay senedi yerine geçer mi?

İlmühaber, pay senedi bastırılıncaya kadar pay senedinin yerini tutan geçici bir menkul kıymettir.

İlmühaberlerde güvenlik tedbirleri uygulanması zorunlu mudur?

Evet. Sahtekarlığı önleyici güvenlik tedbirleri uygulanmalıdır.

Pay senedi ne zaman bastırılmalıdır?

Hamiline yazılı paylar için sermayenin tamamının ödenmesinden itibaren 3 ay içerisinde pay senedi bastırılmalıdır.

TTK 486’da ilmühabere nasıl yer verilmektedir?

TTK 486, pay senedi bastırılıncaya kadar ilmühaber çıkarılabileceğini ve ilmühaberlere kıyas yoluyla nama yazılı pay senetlerine ilişkin hükümlerin uygulanacağı belirtilmektedir.