Şirketlerin mevcut sermayelerine belirli bir tutarda ekleme yapmaları, sermaye artırımı olarak tanımlanır. Bu süreç, şirketin isteğine bağlı olarak gerçekleşebileceği gibi yasal zorunluluklar nedeniyle de gündeme gelebilir. Temel amaç şirkete yeni kaynak sağlamak ve bu kaynaklarla planlanan yatırımların altyapısını oluşturabilmektir.
Burada dikkat çekmek istediğimiz bir konu daha var: Anonim şirketlerde her sermaye artırımında hisse senedi bastırılması son derece önemlidir ve pek çok vergi avantajı sağlamaktadır.
Bu yazımızda sermaye artırımında hisse senedi basımının sağladığı faydaları ele alacağız.
Her Sermaye Artırımında Hisse Senedi Bastırmanın Önemi
Anonim şirketlerin bir kez hisse senedi bastırması sürekli vergi avantajlarından yararlanacakları anlamına gelmez. Vergi avantajlarından tam olarak yararlanmak için, her sermaye artırımında yeni hisse senedi bastırılmalıdır. Bu konu ihmal edildiğinde ileride ciddi mali kayıplar yaşanması kaçınılmazdır.
Neden Her Sermaye Artırımında Yeni Hisse Senedi Bastırılmalıdır?
Hisse senedi, bastırıldığı tarihteki sermaye yapısına ilişkin bilgileri içeren, hukuken geçerliliği olan bir kıymetli evraktır. Dolayısıyla hisse senedinin üzerinde yer alan bilgiler, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu gereği, güncel sermaye durumunu doğru şekilde yansıtmalıdır.
Bir pay senedinde mutlaka yer alması gereken unsurlar şunlardır:
- Senedin bastırıldığı tarihteki mevcut sermaye tutarı,
- Pay senedinin tertibi,
- Tescil tarihi,
- Pay senedinin türü,
- Her bir payın itibari değeri,
- Senedin kaç payı temsil ettiği
Bu bilgilerin güncel olmaması ya da eksik olması, bastırılan pay senedini geçersiz kılar. Dolayısıyla sermaye arttıkça, hisse senedinin de güncellenmesi gerekir.
Mevcut sermaye artmışken eski sermaye tutarını içeren bir hisse senedi, hem vergi istisnası açısından hem de hukuki açıdan şirketi koruyamaz.
Pay Senedinin Tertibi Nedir?
TTK’da geçen “pay senedinin tertibi” ifadesi, bir pay senedinin şirket kuruluşundan sonraki hangi sermaye artırımı döneminde çıkarıldığını gösterir. Başka bir ifadeyle tertip numarası, şirketin kaç kez sermaye artırımına gittiğinin hukuken izlenebilmesini sağlar.
Şirket kuruluşunda çıkarılan pay senetleri 1. tertip olarak kabul edilir. İlk sermaye artırımında basılan pay senetleri 2. tertip, ikinci sermaye artırımında çıkarılanlar 3. tertip olur ve bu sıra aynı şekilde devam eder. Böylece her hisse senedinin hangi sermaye dönemine ait olduğu kolaylıkla anlaşılır.
Özellikle bankalar ve mevzuata tam uyum konusunda hassasiyet gösteren anonim şirketler, tertip sıralamasına büyük önem verir. Çünkü doğru tertip bilgisi, hem hukuki geçerlilik hem de vergi istisnalarının uygulanabilirliği açısından kritik öneme sahiptir.
Her Tertibin Senede Bağlanması Gerekir
Her tertip için hisse senedi bastırılmadığında olacakları bir örnekle açıklayalım:
2020 yılında 500 bin TL sermaye ile anonim şirketinizi kurdunuz. Sermayesi, her biri 10 bin TL itibari değerli 50 adet paydan oluşuyordu. 2022 yılının başında pay senedi bastırma kararı aldınız tüm paylarınız için hisse senedi bastırdınız. Sonrasında art arda sermaye artırımları yaptınız ve şirketin 500 bin TL olan kuruluş sermayesini, 2022 yılı ortasında 1 milyon TL’ye, 2023 yılında 5 milyon TL’ye, 2024 yılında da 10.000.000 TL’ye çıkardınız. Bu arada, şirketinize bir alıcı çıktı ve 2025 yılında şirket paylarınızın tamamını 100 milyon TL’ye devretme kararı aldınız. Bu durumda, sahip olduğunuz 50 adet payı devrederek, 90 milyon TL değer artış kazancı istisnasından yararlanabilir misiniz? Tabii ki hayır. Çünkü sahip olduğunuz 50 adet hisse senedi, şirketinizin 2022 yılında sahip olduğu payları kapsamaktadır; sonrakileri kapsamamaktadır. Bu durumda, değer artış kazanç vergi istisnasından faydalanacağınız tutar da senede bağlanan paylara isabet eden kısım kadar (toplam kazancın yirmide biri) olacaktır. Geri kalan 9 buçuk milyon TL tutarındaki pay, senetsiz olarak devre konu olacak, yani hisse devir sözleşmesi imzalanarak devredilecek ve bu durumda da yüklü miktarda gelir vergisi ödenecektir.
Başka bir örnek verecek olursak 2023 yılında hisse senedi bastırmış bir A.Ş.’nin 10 milyon TL’ye aldığınız hisse senedini, edinme tarihinden iki yıl sonra 2025’te 50 milyon TL’ye sattınız. Gelir artışınız 40 milyon TL. Beyanname vermiyorsunuz, vergi ve KDV ödemiyorsunuz.
Kısacası anonim şirketinizde gerçekleşen her sermaye artırımını ayrı birer tertip olarak değerlendirmenizi ve bu tertibe ilişkin hisse senetlerini bir an önce bastırmanızı önemle tavsiye ediyoruz ki, gelir vergisi avantajından yararlanmak için gerekli olan iki yıllık süreniz hemen başlamış olsun.
Hisse Senedi Basımıyla Yararlanılan Vergi Avantajları
Anonim şirketlerde sermaye artırımı yapıldığında, yeni paylar ihraç edilir. Bu payların senede bağlanması ortaklar için önemli vergisel avantajlar yaratır. Gerçek kişi ortaklar açısından bu avantaj, pay senedi devrinde gelir vergisi istisnası olarak; tüzel kişi ortaklar için ise KDV istisnası şeklinde ortaya çıkar. Dolayısıyla, çıkarılan yeni payların usulüne uygun şekilde hisse senedine bağlanması, hem mevzuata uyum hem de ortakların vergi yükünü azaltmak açısından büyük önem taşır. Anonim şirketlerde hisse senedi basımıyla elde edilen vergi avantajları hakkında ayrıntılı bilgi alabilirsiniz.
Sonuç
Anonim şirkette pay senedi bastırılması, gerçek kişi olan anonim şirket ortağına gelir vergisi; tüzel kişi olan şirket ortağına ise katma değer vergisi yönünden çok önemli vergi avantajları sağlar.
Bu nedenle, sermaye artırımından sonra en kısa sürede pay senedi basımı ile vergi avantajı fırsatından yararlanın diyoruz. Ayrıntılı bilgi ve hisse senedi basımı için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
İlgili Yazılar
Pay Defteri Kitabı’nın Üçüncü Baskısı Üzerine Dr. Soner ALTAŞ ile AEK Pay Senedi Söyleşisi
Altaş Consulting Company Kurucusu Dr. Soner Altaş ile AEK Pay Senedi Basım Merkezi Kurucusu/Ekonomist Ayşe Kösebay arasında, “Sermaye Şirketlerinde ve [...]
Sermaye Artırımında Hamiline Yazılı Pay Senedi Bastırmak Zorunlu mudur?
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 486'ncı maddesi uyarınca hamiline yazılı payların bedelleri tamamen ödendiğinde, yönetim kurulunun belirli süreler içinde pay [...]
Geçici İlmühaber Süresi Ne Kadar? Pay Senedi Ne Zaman Bastırılmalı?
Geçici ilmühaber anonim şirkette pay senedi henüz bastırılamamışsa pay sahipliğinin ispatı için kullanılan belgedir. Peki ilmühaber hangi paylar için, hangi [...]
Şirketlerin mevcut sermayelerine belirli bir tutarda ekleme yapmaları, sermaye artırımı olarak tanımlanır. Bu süreç, şirketin isteğine bağlı olarak gerçekleşebileceği gibi yasal zorunluluklar nedeniyle de gündeme gelebilir. Temel amaç şirkete yeni kaynak sağlamak ve bu kaynaklarla planlanan yatırımların altyapısını oluşturabilmektir.
Burada dikkat çekmek istediğimiz bir konu daha var: Anonim şirketlerde her sermaye artırımında hisse senedi bastırılması son derece önemlidir ve pek çok vergi avantajı sağlamaktadır.
Bu yazımızda sermaye artırımında hisse senedi basımının sağladığı faydaları ele alacağız.
Her Sermaye Artırımında Hisse Senedi Bastırmanın Önemi
Anonim şirketlerin bir kez hisse senedi bastırması sürekli vergi avantajlarından yararlanacakları anlamına gelmez. Vergi avantajlarından tam olarak yararlanmak için, her sermaye artırımında yeni hisse senedi bastırılmalıdır. Bu konu ihmal edildiğinde ileride ciddi mali kayıplar yaşanması kaçınılmazdır.
Neden Her Sermaye Artırımında Yeni Hisse Senedi Bastırılmalıdır?
Hisse senedi, bastırıldığı tarihteki sermaye yapısına ilişkin bilgileri içeren, hukuken geçerliliği olan bir kıymetli evraktır. Dolayısıyla hisse senedinin üzerinde yer alan bilgiler, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu gereği, güncel sermaye durumunu doğru şekilde yansıtmalıdır.
Bir pay senedinde mutlaka yer alması gereken unsurlar şunlardır:
- Senedin bastırıldığı tarihteki mevcut sermaye tutarı,
- Pay senedinin tertibi,
- Tescil tarihi,
- Pay senedinin türü,
- Her bir payın itibari değeri,
- Senedin kaç payı temsil ettiği
Bu bilgilerin güncel olmaması ya da eksik olması, bastırılan pay senedini geçersiz kılar. Dolayısıyla sermaye arttıkça, hisse senedinin de güncellenmesi gerekir.
Mevcut sermaye artmışken eski sermaye tutarını içeren bir hisse senedi, hem vergi istisnası açısından hem de hukuki açıdan şirketi koruyamaz.
Pay Senedinin Tertibi Nedir?
TTK’da geçen “pay senedinin tertibi” ifadesi, bir pay senedinin şirket kuruluşundan sonraki hangi sermaye artırımı döneminde çıkarıldığını gösterir. Başka bir ifadeyle tertip numarası, şirketin kaç kez sermaye artırımına gittiğinin hukuken izlenebilmesini sağlar.
Şirket kuruluşunda çıkarılan pay senetleri 1. tertip olarak kabul edilir. İlk sermaye artırımında basılan pay senetleri 2. tertip, ikinci sermaye artırımında çıkarılanlar 3. tertip olur ve bu sıra aynı şekilde devam eder. Böylece her hisse senedinin hangi sermaye dönemine ait olduğu kolaylıkla anlaşılır.
Özellikle bankalar ve mevzuata tam uyum konusunda hassasiyet gösteren anonim şirketler, tertip sıralamasına büyük önem verir. Çünkü doğru tertip bilgisi, hem hukuki geçerlilik hem de vergi istisnalarının uygulanabilirliği açısından kritik öneme sahiptir.
Her Tertibin Senede Bağlanması Gerekir
Her tertip için hisse senedi bastırılmadığında olacakları bir örnekle açıklayalım:
2020 yılında 500 bin TL sermaye ile anonim şirketinizi kurdunuz. Sermayesi, her biri 10 bin TL itibari değerli 50 adet paydan oluşuyordu. 2022 yılının başında pay senedi bastırma kararı aldınız tüm paylarınız için hisse senedi bastırdınız. Sonrasında art arda sermaye artırımları yaptınız ve şirketin 500 bin TL olan kuruluş sermayesini, 2022 yılı ortasında 1 milyon TL’ye, 2023 yılında 5 milyon TL’ye, 2024 yılında da 10.000.000 TL’ye çıkardınız. Bu arada, şirketinize bir alıcı çıktı ve 2025 yılında şirket paylarınızın tamamını 100 milyon TL’ye devretme kararı aldınız. Bu durumda, sahip olduğunuz 50 adet payı devrederek, 90 milyon TL değer artış kazancı istisnasından yararlanabilir misiniz? Tabii ki hayır. Çünkü sahip olduğunuz 50 adet hisse senedi, şirketinizin 2022 yılında sahip olduğu payları kapsamaktadır; sonrakileri kapsamamaktadır. Bu durumda, değer artış kazanç vergi istisnasından faydalanacağınız tutar da senede bağlanan paylara isabet eden kısım kadar (toplam kazancın yirmide biri) olacaktır. Geri kalan 9 buçuk milyon TL tutarındaki pay, senetsiz olarak devre konu olacak, yani hisse devir sözleşmesi imzalanarak devredilecek ve bu durumda da yüklü miktarda gelir vergisi ödenecektir.
Başka bir örnek verecek olursak 2023 yılında hisse senedi bastırmış bir A.Ş.’nin 10 milyon TL’ye aldığınız hisse senedini, edinme tarihinden iki yıl sonra 2025’te 50 milyon TL’ye sattınız. Gelir artışınız 40 milyon TL. Beyanname vermiyorsunuz, vergi ve KDV ödemiyorsunuz.
Kısacası anonim şirketinizde gerçekleşen her sermaye artırımını ayrı birer tertip olarak değerlendirmenizi ve bu tertibe ilişkin hisse senetlerini bir an önce bastırmanızı önemle tavsiye ediyoruz ki, gelir vergisi avantajından yararlanmak için gerekli olan iki yıllık süreniz hemen başlamış olsun.
Hisse Senedi Basımıyla Yararlanılan Vergi Avantajları
Anonim şirketlerde sermaye artırımı yapıldığında, yeni paylar ihraç edilir. Bu payların senede bağlanması ortaklar için önemli vergisel avantajlar yaratır. Gerçek kişi ortaklar açısından bu avantaj, pay senedi devrinde gelir vergisi istisnası olarak; tüzel kişi ortaklar için ise KDV istisnası şeklinde ortaya çıkar. Dolayısıyla, çıkarılan yeni payların usulüne uygun şekilde hisse senedine bağlanması, hem mevzuata uyum hem de ortakların vergi yükünü azaltmak açısından büyük önem taşır. Anonim şirketlerde hisse senedi basımıyla elde edilen vergi avantajları hakkında ayrıntılı bilgi alabilirsiniz.
Sonuç
Anonim şirkette pay senedi bastırılması, gerçek kişi olan anonim şirket ortağına gelir vergisi; tüzel kişi olan şirket ortağına ise katma değer vergisi yönünden çok önemli vergi avantajları sağlar.
Bu nedenle, sermaye artırımından sonra en kısa sürede pay senedi basımı ile vergi avantajı fırsatından yararlanın diyoruz. Ayrıntılı bilgi ve hisse senedi basımı için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
İlgili Yazılar
Pay Defteri Kitabı’nın Üçüncü Baskısı Üzerine Dr. Soner ALTAŞ ile AEK Pay Senedi Söyleşisi
Altaş Consulting Company Kurucusu Dr. Soner Altaş ile AEK Pay Senedi Basım Merkezi Kurucusu/Ekonomist Ayşe Kösebay arasında, “Sermaye Şirketlerinde ve [...]
Sermaye Artırımında Hamiline Yazılı Pay Senedi Bastırmak Zorunlu mudur?
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 486'ncı maddesi uyarınca hamiline yazılı payların bedelleri tamamen ödendiğinde, yönetim kurulunun belirli süreler içinde pay [...]
Geçici İlmühaber Süresi Ne Kadar? Pay Senedi Ne Zaman Bastırılmalı?
Geçici ilmühaber anonim şirkette pay senedi henüz bastırılamamışsa pay sahipliğinin ispatı için kullanılan belgedir. Peki ilmühaber hangi paylar için, hangi [...]





