Hamiline yazılı hisse senedi, anonim şirketlerde kullanılan pay senedi türlerinden biridir. Özellikle 7262 sayılı Kanun ile yapılan düzenlemeler sonrasında, bu pay senetlerinin basımı, devri ve Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) bildirim süreçleri önemli ölçüde değişmiştir. Dolayısıyla hamiline yazılı pay senedi sahiplerinin, anonim şirket yöneticilerinin ve onlara rehberlik eden mali müşavir üstatların Türk Ticaret Kanunu’nda yer alan yükümlülükleri doğru şekilde bilmesi önem taşır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda “pay senedi” ifadesi kullanılmaktadır. Ancak 6762 sayılı eski Türk Ticaret Kanunu’nunda “hisse senedi” ifadesi kullanıldığı için uygulamada ve günlük kullanımda da bu ifade yaygın olarak tercih edilmektedir. Bu nedenle bu sayfada, kullanıcıların arama alışkanlıklarını da dikkate alarak “hamiline yazılı hisse senedi” ve “hamiline yazılı pay senedi” ifadelerini birlikte kullanacağız.
Bu rehberde hamiline yazılı pay senedinin hukuki tanımını, Türk Ticaret Kanunu kapsamındaki düzenlemeleri, MKK bildirim yükümlülüklerini, hamiline yazılı pay devri sürecini ve uygulamada dikkat edilmesi gereken noktaları ayrıntılı olarak ele alacağız.
Kısaca Hamiline Yazılı Pay Senedi
- Hamiline yazılı hisse senedi anonim şirketlerde kullanılan bir pay senedi türüdür.
- Hak sahibi senedi elinde bulunduran kişidir.
- Pay bedeli tamamen ödenmeden düzenlenemez.
- HPKS sistemi üzerinden MKK bildirimi zorunludur.
- Devri, zilyetliğin devri ve MKK bildirimi ile şirket ve üçüncü kişiler bakımından hüküm ifade eder.
Hamiline Yazılı Hisse Senedi Nedir? Yasal Tanım ve TTK Kapsamı
Hamiline yazılı hisse senedi, senedi elinde bulunduran kişinin hak sahibi kabul edildiği bir pay senedi türüdür. Hamiline yazılı pay senedi tanımı, TTK’nın 658. maddesinde “Senedin metninden veya şeklinden hamili kim ise o kişinin hak sahibi sayılacağı anlaşılan her kıymetli evrak, hamiline yazılı senet sayılır” şeklindedir. Paylar hamiline yazılıysa, yönetim kurulu pay bedelinin tamamının ödenmesi tarihinden itibaren üç ay içinde pay senetlerini bastırıp pay sahiplerine dağıtır. Bedelleri tamamen ödenmemiş olan paylar için hamiline pay senedi çıkarılamaz.
Hamiline yazılı pay senedi çıkarılıncaya kadar yönetim kurulu ilmühaber çıkarabilir. Bu hükme aykırı olarak çıkarılanlar geçersizdir. İyi niyet sahiplerinin tazminat hakları saklıdır.
Hamiline yazılı hisse senetlerini bastırmadan önce, yönetim kurulu “hamiline yazılı payların bedellerinin tamamen ödendiğine ve bu nedenle hamiline yazılı hisse senedi çıkarılacağına” dair bir karar almalı ve bu kararı ticaret siciline tescil ettirip Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan ettirmeli; ayrıca, eğer şirket bağımsız denetime tabi ise bu kararı şirketin internet sitesinde de yayımlamalıdır.
Kimler Hamiline Yazılı Pay Senedi Bastırabilir?
Hamiline yazılı pay senedi anonim şirketler tarafından hamiline yazılı paylar için kullanılan bir pay senedi türüdür. Anonim şirketlerde hamiline yazılı pay senedi çıkarılabilmesi için pay bedellerinin tamamen ödenmiş olması gerekir. Ayrıca, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 486’ncı maddesi uyarınca yönetim kurulunun pay senetlerini süresi içinde bastırması ve senetler pay sahiplerine dağıtılmadan önce gerekli Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) bildirimlerinin yapılması zorunludur.
Hamiline Yazılı Pay Senedi Kime Aittir?
Hamiline yazılı pay senedinde hak sahibi, kural olarak senedi elinde bulunduran kişidir. Ancak 7262 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonrasında, hamiline yazılı pay senetlerinin pay sahiplerine dağıtılmadan önce Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) sistemine bildirilmesi zorunlu hale gelmiştir. Bu nedenle günümüzde hamiline yazılı pay sahiplerine ilişkin bilgiler hem fiziki senetle hem de MKK kayıtlarıyla takip edilmektedir. Pay senedinin devrindeyse, devir işleminin şirket ve üçüncü kişiler nezdinde hüküm ifade edebilmesi için zilyetliğin devrinin yanı sıra MKK’ya bildirim yapılması gerekir.
Hamiline Yazılı Pay Senedi Üzerinde Hangi Bilgiler Bulunmalıdır?
- Şirketin ticaret ünvanının,
- Şirketin sermaye tutarının,
- Şirketin kuruluş tarihinin,
- Şirketin kuruluş tarihindeki sermaye tutarının,
- Çıkarılan pay senedinin tertibinin,
- Çıkarılan pay senedinin tertibinin tescili tarihinin,
- Senedin türünün ve itibari değerinin,
- Senedin kaç payı içerdiğinin belirtilmesi gerekir (TTK, m. 487 / f. 1).
Ayrıca hamiline pay senedinin geçerlilik kazanabilmesi için, senedin şirket adına imza etmeye yetkili olanlardan en az ikisi tarafından imza edilmiş olması şarttır (TTK, m. 487 / f. 1). Kanun, “imza atmaya yetkili olan en az iki kişi” dediğinden, bastırılacak pay senedinin şirket adına imza atmaya yetkili olan yönetim kurulu üyelerinin tamamı tarafından imzalanması da mümkündür.
Hamiline yazılı hisse senedi basım aşamaları hakkında ayrıntılı bilgi alabilirsiniz.
Hamiline Yazılı Pay Senetlerinde MKK Bildirimi Zorunlu mudur?
7262 sayılı Kanunun 30’uncu maddesi ile TTK’nın 486’ncı maddesinin ikinci fıkrasına eklenen “Hamiline yazılı pay sahipleri ile sahip oldukları paya ilişkin bilgiler, senetler pay sahiplerine dağıtılmadan önce Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirilir.” cümlesi uyarınca, 1 Nisan 2021 tarihinden itibaren, hamiline yazılı pay sahipleri ile sahip oldukları paya ilişkin bilgiler, bu senetler pay sahiplerine dağıtılmadan önce Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirilmelidir. Bu köklü değişiklik, hamiline yazılı hisse senedi sahiplerini önemli ölçüde etkilemektedir. Kanuna ilişkin elinizde bulunan hamiline yazılı hisse senedinize yapılması gereken değişiklik konusunda danışmanlık hizmetimizle yanınızda olduğumuzu bilmenizi isteriz.
Adım Adım Hamiline Yazılı Pay Senedi Basımı Süreci
- Hamiline yazılı pay bedelleri tamamen ödenir. (Şirket kuruluşu veya sermaye artırımından itibaren 2 yıl içinde ödenmek zorundadır.)
- Yönetim kurulu karar alır.
- MKK bildirimi yapılır.
- Karar tescil edilir.
- Pay senedi bastırılır.
- Senet pay sahibine teslim edilir.
Sonuç
Hamiline yazılı pay senedi, anonim şirketlerde pay sahipliğini temsil eden ve özellikle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile 7262 sayılı Kanun kapsamında önemli yükümlülüklere tabi olan bir pay senedi türüdür. Pay senetlerinin usulüne uygun şekilde bastırılması, MKK bildirimlerinin zamanında yapılması ve devir işlemlerinin mevzuata uygun yürütülmesi hem şirketlerin hem de pay sahiplerinin hukuki güvencesi açısından büyük önem taşır.
AEK Pay Senedi olarak, hamiline yazılı pay senedi basımı, MKK süreçleri ve mevzuata uygun uygulamalar konusunda anonim şirketlere ve mali müşavirlere 34 yılı aşkın deneyimimizle destek veriyoruz. Hamiline yazılı pay senedi basımı ve MKK bildirimi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Hamiline yazılı pay senedi basımı zorunlu mudur?
Evet. Halka kapalı anonim şirketlerin hamiline yazılı paylar için 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 486’ncı maddesi uyarınca pay bedellerinin tamamının ödenmesinden sonraki üç ay içinde hamiline yazılı pay senedi bastırması ve gerekli işlemleri tamamlaması gerekir.
Hamiline yazılı pay senedini kim bastırabilir?
Hamiline yazılı pay senetleri şirket adına bastırılır. Anonim şirketlerde bu süreçten yönetim kurulu sorumludur. Pay senetlerinin bastırılabilmesi için pay bedellerinin tamamen ödenmiş olması ve senetler dağıtılmadan önce gerekli MKK bildirimlerinin yapılması gerekir.
MKK bildirimi ne zaman yapılır?
Hamiline yazılı pay sahiplerine ilişkin bilgiler hamiline yazılı pay senedi bastırılırken Merkezi Kayıt Kuruluşu’na (MKK) bildirilmelidir. Ayrıca pay senedinin devredilmesi halinde de devrin MKK’ya bildirilmesi gerekir.
MKK bildirimi yapılmazsa ne olur?
MKK bildiriminin yapılmaması, hamiline yazılı pay senetlerine ilişkin kanuni yükümlülüklerin yerine getirilmediği anlamına gelir. Mevzuatta bu durum için idari yaptırımlar öngörülmüştür. Ayrıca bildirim eksikliği, pay sahipliği kayıtlarının ve devir işlemlerinin hukuki sonuçları bakımından sorunlara yol açabilir.
İdari para cezaları ve güncel uygulamaya ilişkin ayrıntıları inceleyebilirsiniz.
Hamiline yazılı pay senedi devri nasıl yapılır?
Hamiline yazılı pay senedi, senedin devralana teslim edilmesi (zilyetliğin devri) ile devredilir. Ancak 1 Nisan 2021 tarihinden itibaren, devir işleminin şirket ve üçüncü kişiler bakımından hüküm ifade edebilmesi için devrin ayrıca MKK’ya bildirilmesi zorunludur.
Nama yazılı pay senedi ile hamiline yazılı pay senedi arasındaki fark nedir?
Nama yazılı pay senedinde pay sahibi senet üzerinde adı yazılı kişidir ve pay devri belirli şartlara tabidir. Hamiline yazılı pay senedindeyse hak sahibi kural olarak senedi elinde bulunduran kişidir. Ayrıca hamiline yazılı pay senedinin MKK’ya bildirilmesi zorunludur.
Ayrıntılı bilgi için: Nama yazılı pay senedi ile hamiline yazılı pay senedi arasındaki farklar
İlgili Yazılar
Pay Defteri Kitabı’nın Üçüncü Baskısı Üzerine Dr. Soner ALTAŞ ile AEK Pay Senedi Söyleşisi
Altaş Consulting Company Kurucusu Dr. Soner Altaş ile AEK Pay Senedi Basım Merkezi Kurucusu/Ekonomist Ayşe Kösebay arasında, “Sermaye Şirketlerinde ve [...]
Sermaye Artırımında Hamiline Yazılı Pay Senedi Bastırmak Zorunlu mudur?
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 486'ncı maddesi uyarınca hamiline yazılı payların bedelleri tamamen ödendiğinde, yönetim kurulunun belirli süreler içinde pay [...]
Geçici İlmühaber Süresi Ne Kadar? Pay Senedi Ne Zaman Bastırılmalı?
Geçici ilmühaber anonim şirkette pay senedi henüz bastırılamamışsa pay sahipliğinin ispatı için kullanılan belgedir. Peki ilmühaber hangi paylar için, hangi [...]
Hamiline yazılı hisse senedi, anonim şirketlerde kullanılan pay senedi türlerinden biridir. Özellikle 7262 sayılı Kanun ile yapılan düzenlemeler sonrasında, bu pay senetlerinin basımı, devri ve Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) bildirim süreçleri önemli ölçüde değişmiştir. Dolayısıyla hamiline yazılı pay senedi sahiplerinin, anonim şirket yöneticilerinin ve onlara rehberlik eden mali müşavir üstatların Türk Ticaret Kanunu’nda yer alan yükümlülükleri doğru şekilde bilmesi önem taşır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda “pay senedi” ifadesi kullanılmaktadır. Ancak 6762 sayılı eski Türk Ticaret Kanunu’nunda “hisse senedi” ifadesi kullanıldığı için uygulamada ve günlük kullanımda da bu ifade yaygın olarak tercih edilmektedir. Bu nedenle bu sayfada, kullanıcıların arama alışkanlıklarını da dikkate alarak “hamiline yazılı hisse senedi” ve “hamiline yazılı pay senedi” ifadelerini birlikte kullanacağız.
Bu rehberde hamiline yazılı pay senedinin hukuki tanımını, Türk Ticaret Kanunu kapsamındaki düzenlemeleri, MKK bildirim yükümlülüklerini, hamiline yazılı pay devri sürecini ve uygulamada dikkat edilmesi gereken noktaları ayrıntılı olarak ele alacağız.
Kısaca Hamiline Yazılı Pay Senedi
- Hamiline yazılı hisse senedi anonim şirketlerde kullanılan bir pay senedi türüdür.
- Hak sahibi senedi elinde bulunduran kişidir.
- Pay bedeli tamamen ödenmeden düzenlenemez.
- HPKS sistemi üzerinden MKK bildirimi zorunludur.
- Devri, zilyetliğin devri ve MKK bildirimi ile şirket ve üçüncü kişiler bakımından hüküm ifade eder.
Hamiline Yazılı Hisse Senedi Nedir? Yasal Tanım ve TTK Kapsamı
Hamiline yazılı hisse senedi, senedi elinde bulunduran kişinin hak sahibi kabul edildiği bir pay senedi türüdür. Hamiline yazılı pay senedi tanımı, TTK’nın 658. maddesinde “Senedin metninden veya şeklinden hamili kim ise o kişinin hak sahibi sayılacağı anlaşılan her kıymetli evrak, hamiline yazılı senet sayılır” şeklindedir. Paylar hamiline yazılıysa, yönetim kurulu pay bedelinin tamamının ödenmesi tarihinden itibaren üç ay içinde pay senetlerini bastırıp pay sahiplerine dağıtır. Bedelleri tamamen ödenmemiş olan paylar için hamiline pay senedi çıkarılamaz.
Hamiline yazılı pay senedi çıkarılıncaya kadar yönetim kurulu ilmühaber çıkarabilir. Bu hükme aykırı olarak çıkarılanlar geçersizdir. İyi niyet sahiplerinin tazminat hakları saklıdır.
Hamiline yazılı hisse senetlerini bastırmadan önce, yönetim kurulu “hamiline yazılı payların bedellerinin tamamen ödendiğine ve bu nedenle hamiline yazılı hisse senedi çıkarılacağına” dair bir karar almalı ve bu kararı ticaret siciline tescil ettirip Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan ettirmeli; ayrıca, eğer şirket bağımsız denetime tabi ise bu kararı şirketin internet sitesinde de yayımlamalıdır.
Kimler Hamiline Yazılı Pay Senedi Bastırabilir?
Hamiline yazılı pay senedi anonim şirketler tarafından hamiline yazılı paylar için kullanılan bir pay senedi türüdür. Anonim şirketlerde hamiline yazılı pay senedi çıkarılabilmesi için pay bedellerinin tamamen ödenmiş olması gerekir. Ayrıca, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 486’ncı maddesi uyarınca yönetim kurulunun pay senetlerini süresi içinde bastırması ve senetler pay sahiplerine dağıtılmadan önce gerekli Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) bildirimlerinin yapılması zorunludur.
Hamiline Yazılı Pay Senedi Kime Aittir?
Hamiline yazılı pay senedinde hak sahibi, kural olarak senedi elinde bulunduran kişidir. Ancak 7262 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonrasında, hamiline yazılı pay senetlerinin pay sahiplerine dağıtılmadan önce Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) sistemine bildirilmesi zorunlu hale gelmiştir. Bu nedenle günümüzde hamiline yazılı pay sahiplerine ilişkin bilgiler hem fiziki senetle hem de MKK kayıtlarıyla takip edilmektedir. Pay senedinin devrindeyse, devir işleminin şirket ve üçüncü kişiler nezdinde hüküm ifade edebilmesi için zilyetliğin devrinin yanı sıra MKK’ya bildirim yapılması gerekir.
Hamiline Yazılı Pay Senedi Üzerinde Hangi Bilgiler Bulunmalıdır?
- Şirketin ticaret ünvanının,
- Şirketin sermaye tutarının,
- Şirketin kuruluş tarihinin,
- Şirketin kuruluş tarihindeki sermaye tutarının,
- Çıkarılan pay senedinin tertibinin,
- Çıkarılan pay senedinin tertibinin tescili tarihinin,
- Senedin türünün ve itibari değerinin,
- Senedin kaç payı içerdiğinin belirtilmesi gerekir (TTK, m. 487 / f. 1).
Ayrıca hamiline pay senedinin geçerlilik kazanabilmesi için, senedin şirket adına imza etmeye yetkili olanlardan en az ikisi tarafından imza edilmiş olması şarttır (TTK, m. 487 / f. 1). Kanun, “imza atmaya yetkili olan en az iki kişi” dediğinden, bastırılacak pay senedinin şirket adına imza atmaya yetkili olan yönetim kurulu üyelerinin tamamı tarafından imzalanması da mümkündür.
Hamiline yazılı hisse senedi basım aşamaları hakkında ayrıntılı bilgi alabilirsiniz.
Hamiline Yazılı Pay Senetlerinde MKK Bildirimi Zorunlu mudur?
7262 sayılı Kanunun 30’uncu maddesi ile TTK’nın 486’ncı maddesinin ikinci fıkrasına eklenen “Hamiline yazılı pay sahipleri ile sahip oldukları paya ilişkin bilgiler, senetler pay sahiplerine dağıtılmadan önce Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirilir.” cümlesi uyarınca, 1 Nisan 2021 tarihinden itibaren, hamiline yazılı pay sahipleri ile sahip oldukları paya ilişkin bilgiler, bu senetler pay sahiplerine dağıtılmadan önce Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirilmelidir. Bu köklü değişiklik, hamiline yazılı hisse senedi sahiplerini önemli ölçüde etkilemektedir. Kanuna ilişkin elinizde bulunan hamiline yazılı hisse senedinize yapılması gereken değişiklik konusunda danışmanlık hizmetimizle yanınızda olduğumuzu bilmenizi isteriz.
Adım Adım Hamiline Yazılı Pay Senedi Basımı Süreci
- Hamiline yazılı pay bedelleri tamamen ödenir. (Şirket kuruluşu veya sermaye artırımından itibaren 2 yıl içinde ödenmek zorundadır.)
- Yönetim kurulu karar alır.
- MKK bildirimi yapılır.
- Karar tescil edilir.
- Pay senedi bastırılır.
- Senet pay sahibine teslim edilir.
Sonuç
Hamiline yazılı pay senedi, anonim şirketlerde pay sahipliğini temsil eden ve özellikle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile 7262 sayılı Kanun kapsamında önemli yükümlülüklere tabi olan bir pay senedi türüdür. Pay senetlerinin usulüne uygun şekilde bastırılması, MKK bildirimlerinin zamanında yapılması ve devir işlemlerinin mevzuata uygun yürütülmesi hem şirketlerin hem de pay sahiplerinin hukuki güvencesi açısından büyük önem taşır.
AEK Pay Senedi olarak, hamiline yazılı pay senedi basımı, MKK süreçleri ve mevzuata uygun uygulamalar konusunda anonim şirketlere ve mali müşavirlere 34 yılı aşkın deneyimimizle destek veriyoruz. Hamiline yazılı pay senedi basımı ve MKK bildirimi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Hamiline yazılı pay senedi basımı zorunlu mudur?
Evet. Halka kapalı anonim şirketlerin hamiline yazılı paylar için 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 486’ncı maddesi uyarınca pay bedellerinin tamamının ödenmesinden sonraki üç ay içinde hamiline yazılı pay senedi bastırması ve gerekli işlemleri tamamlaması gerekir.
Hamiline yazılı pay senedini kim bastırabilir?
Hamiline yazılı pay senetleri şirket adına bastırılır. Anonim şirketlerde bu süreçten yönetim kurulu sorumludur. Pay senetlerinin bastırılabilmesi için pay bedellerinin tamamen ödenmiş olması ve senetler dağıtılmadan önce gerekli MKK bildirimlerinin yapılması gerekir.
MKK bildirimi ne zaman yapılır?
Hamiline yazılı pay sahiplerine ilişkin bilgiler hamiline yazılı pay senedi bastırılırken Merkezi Kayıt Kuruluşu’na (MKK) bildirilmelidir. Ayrıca pay senedinin devredilmesi halinde de devrin MKK’ya bildirilmesi gerekir.
MKK bildirimi yapılmazsa ne olur?
MKK bildiriminin yapılmaması, hamiline yazılı pay senetlerine ilişkin kanuni yükümlülüklerin yerine getirilmediği anlamına gelir. Mevzuatta bu durum için idari yaptırımlar öngörülmüştür. Ayrıca bildirim eksikliği, pay sahipliği kayıtlarının ve devir işlemlerinin hukuki sonuçları bakımından sorunlara yol açabilir.
İdari para cezaları ve güncel uygulamaya ilişkin ayrıntıları inceleyebilirsiniz.
Hamiline yazılı pay senedi devri nasıl yapılır?
Hamiline yazılı pay senedi, senedin devralana teslim edilmesi (zilyetliğin devri) ile devredilir. Ancak 1 Nisan 2021 tarihinden itibaren, devir işleminin şirket ve üçüncü kişiler bakımından hüküm ifade edebilmesi için devrin ayrıca MKK’ya bildirilmesi zorunludur.
Nama yazılı pay senedi ile hamiline yazılı pay senedi arasındaki fark nedir?
Nama yazılı pay senedinde pay sahibi senet üzerinde adı yazılı kişidir ve pay devri belirli şartlara tabidir. Hamiline yazılı pay senedindeyse hak sahibi kural olarak senedi elinde bulunduran kişidir. Ayrıca hamiline yazılı pay senedinin MKK’ya bildirilmesi zorunludur.
Ayrıntılı bilgi için: Nama yazılı pay senedi ile hamiline yazılı pay senedi arasındaki farklar
İlgili Yazılar
Pay Defteri Kitabı’nın Üçüncü Baskısı Üzerine Dr. Soner ALTAŞ ile AEK Pay Senedi Söyleşisi
Altaş Consulting Company Kurucusu Dr. Soner Altaş ile AEK Pay Senedi Basım Merkezi Kurucusu/Ekonomist Ayşe Kösebay arasında, “Sermaye Şirketlerinde ve [...]
Sermaye Artırımında Hamiline Yazılı Pay Senedi Bastırmak Zorunlu mudur?
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 486'ncı maddesi uyarınca hamiline yazılı payların bedelleri tamamen ödendiğinde, yönetim kurulunun belirli süreler içinde pay [...]
Geçici İlmühaber Süresi Ne Kadar? Pay Senedi Ne Zaman Bastırılmalı?
Geçici ilmühaber anonim şirkette pay senedi henüz bastırılamamışsa pay sahipliğinin ispatı için kullanılan belgedir. Peki ilmühaber hangi paylar için, hangi [...]
